 |
|
Ergenlik çocuklukla yetişkinlik arasında yer alan, gelişme, ruhsal olgunlaşma ve
yaşama hazırlanma dönemidir. Kimine göre çok çalkantılı bir dönem kimine göre
fırtınalı bir dönemdir. Kişilik gelişiminin, kimlik kazanımının oluştuğu çok
önemli bir dönemdir.

Çoğu zaman ileri-geri gidişlerin, iniş çıkışların olduğu dalgalı bir
dönemdir. Cesaretin çekingenliğe, serüven isteğinin rahata üstün geldiği bir
çağdır. Bir yazarın dediği gibi "gençlere bırakılamayacak kadar değerlidir".
Yanılgıların, baş kaldırmanın sık görüldüğü, bocalama ve çelişkiler
dönemidir. Genç kendisi ve çevresi ile sürtüşme içindedir. Doğruyu aramaktadır.
Olumlu-olumsuz tüm duyguların yoğun, aşırı olduğu bir dönemdir.
Gençlik yalnızca olumsuzlukların toplandığı bir dönem değildir. Ergenin
olumlu özellikleri oldukça fazladır ve insani özellikleri ağır basar. Bu
özellikler şöyle sıralanabilir:
Duyarlılık, cesaret, enerjiklik, arkadaşlık duygularının güçlü olması, gruba
ait olmayı isteme, eleştirel tutum, merak.
Ergenliğe giriş yaşı sabit değildir. Beslenme, iklim, kalıtsal özellikler gibi
etkenlerden dolayı değişkenlik gösterir.
Ergenlik genel olarak iki aşamada incelenebilir. İlk dönem erinlik (11–14 yaş)
ikinci dönem ergenlik (14–21 yaş). |
|
|
|
Ergenliğin en önemli aşamalarından biri de cinsellik. Ve uzmanlara göre
çocuğunuz cinselliği sokaktan değil, bilimsel yollarla sizden öğrenmeli...
Ergenlikle birlikte "buluğa ermek" ten de bahsedilir. Kız çocuklarının âdet
görmesi, erkek çocuklarının da penislerinin sertleşerek boşalmasına "buluğa
ermek" deniyor ve bunlar ergenliğin başlangıcı olarak kabul ediliyor. Çocukluk
döneminin tamamlanmasıyla birlikte hormonların neden olduğu inanılmaz bir
fırtına içinde değişim başlıyor. Kız - kadın, oğlan - erkek olmaya, sevimli
minik yavrularımız cinselliği düşünmeye başlıyor.
Biz de, Psikiyatr Kerem Doksat ile, belki de ergenliğin en önemli
safhalarından birini yani cinselliği konuştuk:
Ergenlikte cinsellik ne kadar önemli? Ergenlikte çocuk, cinselliğinin farkına vararak vücuduyla çok fazla
ilgileniyor. Eğer bu konuda bilgi eksikliği varsa cinsellik daha fazla ilgisini
çekiyor.
"Kim daha erkek?"
Cinsel bilgiler ne zaman verilmeli? En uygun yaşlar 9-10'dur. Ama bu cinsel bilgiler özendirici, pornografik
olmadan bilimsel yöntemle verilmeli.
|
|
|
Ergenlik döneminin en büyük korkusu olduğu kadar, kimi zaman en büyük
gereksinim duyulan şeyi de yalnızlık. Gençler kendilerini yalnız hissetmemek
için çeşitli gruplara girmek istiyorlarsa da, aslında çoğu zaman yaşadıklarını
anlamak ve kendilerini dinlemek İçin yalnız kalma gereksinimleri de var. Bunun
en güzel simgesi, dışarı ses vermeyen kulaklıklarıyla gençlerin çok sevdiği "walkman"
ya da "ipod" benzeri müzik çalıcılar. Kulaklarına kulaklıklarını geçirip müziğin
arkasına saklanan gençler, bu yolla kendilerini ger çek dünyadan soyutlayıp,
zorlukların olmadığı bir dünyaya sığınabiliyorlar. Yine bu dönemde edinilen
arkadaşlıklarsa daha hatırlanan, hatta uzun yıllar devam edebilen arkadaşlıklar
olabiliyor. Yakın arkadaşlıklar ergenlerin kendilerini ve diğerlerini
anlamalarını, ergenlikteki stresle baş etmeyi ve okula uyumu kolaylaştırıyor.
Ergen grupları, konuşma tarzları, giyimleri ve davranışlarıyla birbirlerinden ve
yetişkinlerden ayrılıyorlar.Bu gruplar, ergenin kendine uygun bir "kendilik"
duygusu oluşturmasında aileden bağımsız bir ortam sağlıyor. Ergenlikte grup
baskısına uyma, çocukluk ve yetişkinliktekinden daha fazla olduğu için
arkadaşlıklar riskli davranışlar için güdüleyici olabiliyor. Bu da gençlerin iyi
arkadaşlar edinmesinin ne kadar gerekli olduğunu bir kez daha gösteriyor. |
|
|
1-ADÖLESAN DÖNEMİNİN TANIMI VE ETKİLEYEN FAKTÖRLERTanımı:
Adölesan çocukluktan erişkinliğe geçiş dönemi olarak tanımlanır. Halk arasında
ergenlik, delikanlılık dönemi ile eş anlamlı kullanılmaktadır. Adölesan dönemi
seksüel, fiziksel ve ruhsal gelişimin tamamlanarak çocuğun yetişkin birey haline
gelme dönemidir. Kişisel farklılıklar göstermekle birlikte kabaca 11-21
yaşlarını kapsar. Ergenlik =Puberte ise seksüel ve fiziksel gelişimin
tamamlanarak bireyin cinsel olgunluk ve üreme yeteneğini kazanması olarak
tanımlanabilir. Dolayısıyla ergenlik dönemi, adölesan dönemi içinde yer alır.
Adölesan döneminin özelliği çocukta, daha önceden olmayan birtakım
değişikliklerin hem bedensel hem de ruhsal olarak ortaya çıkmasıdır. Bu
değişiklikler çocuğun ileride nasıl bir erişkin olacağını belirleyeceğinden
adölesan dönemi insan hayatı için çok önemlidir. |
|
|
Ergenlik dönemi bütün gençler için aynı geçmiyor elbette. Bazı çocuklarda
ergenlik belirtileri hiçbir zorluk yaratmadan oluşuyor. Ama bazıları derinden
etkileniyor ve tam bir bunalım yaşıyorlar. Psikologlar, yaptıkları
çalışmalarla ergenlerde 4 farklı kimlik statüsü olduğunu belirlemişler. Bunlar,
erken bağlanmış, kargaşalı, kararsız ve başarılı kimlik statüleri. Erken
bağlanmış kimlik statüsündeki ergenler, bir karar alma sürecinden geçmemiş,
kimlikle ilgili tüm kararları genellikle ebeveynleri tarafından belirlenmiş
gençler. Yetişkinliğe geçiş pürüzsüz ve çatışmasız yaşanıyor. Kargaşalı kimlik
statüsündeki ergenlerse bir kriz yaşamıyorlar ve mesleki rol seçimiyle ilgili
olarak da bir güdüleri bulunmuyor. Bunlar bir kimliğe bağlanmaktan tamamen
kaçınma eğilimindeler. Kararsızlarsa bir kimlik krizi yaşıyorlar; kaygıları
yüksek ve karar alma süreci uzun süre devam ediyor; bu nedenle ergenlerin,
kendileriyle en ilgili oldukları statü. Başarılı kimlik statüsündekilerse kimlik
krizini atlatmış ve bir kimliğe bağlanmayı gerçekleştirmiş ergenler. |
|
|
Zaman zaman çocuklarınızın aktivitelerinde azalma ve sosyal ilişkilerinde
gerileme gibi bazı durumlar gözlemliyor olabilirsiniz. Elbette ki bu gibi
durumlar, yaşam içerisinde doğaldır. Fakat, bunlar artarak devam ediyorsa, bu
noktada depresif bir tablo akla gelebilir. Yetişkin dünyasında en yaygın
olarak gözlenen hastalıklardan biri depresyondur. Yetişkinlerdeki depresyonun
teşhis ve tedavisindeki ilerleyen gelişmeler, ergenlik ve çocukluk dönemindeki
depresyonla ilgilenilmesine yol açmıştır. Ancak yetişkinlerden farklı olarak
gençlik çağındaki depresyona eşlik eden birçok farklı belirtinin ortaya çıktığı
bilinmektedir.
Depresyon Nedir?
Depresyon, duygularda güvensizlik, karamsarlık ve çöküntünün oluşmasını, düşünce
ve hareketlerdeki yavaşlamayı anlatan genel bir durumudur. |
|
|
Ergenlik dönemindeki gençlerin kendilerini kabul ettirme ve değişik olma
istekleri, kimi zaman isyan boyutuna ulaşabiliyor. Gençler bu dönemlerinde
sürekli olarak içinde bulundukları ortama karşı çıkabiliyorlar. Bu nedenle
çevresiyle olan ilişkilerinde zaman zaman geçimsizlik oluşabiliyor. Aile içinde,
okulda ya da arkadaşlarıyla olan ilişkilerinde bireylerde hırçın davranışlar
gözlenebiliyor. Her türlü otorite düşman gibi algılanabiliyor. Sözgelimi, ev
ortamında mutlaka otoriteyi temsil eden birisi vardır. Ya anne ya baba ya da
ağabey, abla.
Gelişmekte olan ergenin karşı çıkacağı ilk kişi, otoriteyi temsil eden kişi
olacaktır. Eğer otoriteye karşı çıkamıyorsa bu is tek ergende daha da
alevlenebiliyor. Genellikle 13-14 yaşları, kişinin en huzursuz olduğu en
geçimsiz olduğu, her şeye karşı çıktığı bir dönem olarak kabul ediliyor. Öğrenim
süresinin uzaması, ana babaya ekonomik yönden bağımlılık, mesleki ve toplumsal
atılımda gecikme, bir taraftan bedensel ve kişiliksel olgunlaşma yaşanırken
diğer taraftan duygusal gereksinimler arasında dengesizlikler yaratıyor. Bazı
gençlerde ekonomik zorluklardan dolayı, bazılarındaysa sırf heyecan ol sun diye
yada arkadaşları arasında popüler olma amacıyla hırsızlık yapma eğilimi
görülebiliyor. Arkadaşlar, bir çete yada grup, ergen bireyi bu dönemde kolayca
içine alabiliyor. Böylelikle ergenlik dönemindeki gençler kendilerini güçlü
hissediyor, hatta yiğitçe davranışlarda bulunduklarını sanıyorlar. |
|
|
|
|
|
|
|