Adet Kanamaları Başlamamasının Sebepleri Nelerdir?
Adet kanamaları 9-16 yaşları arasında başlar. Spor yapan kızların yanında çok
zayıf olan ve gelişmenin başladığı dönemlerde kilo veren kızlarda da menarş (ilk
adet kanaması) gecikebilir. Genç kız 15 yaşına gelmesine rağmen hala adet
kanamaları başlamadıysa bir hekime başvurup kontrolden geçmesi gerekir. Hekim
genital organları kontrol eder. Bazı kızlarda vajinanın girişinde bulunan zarda
normalde bulunması gereken ve adet kanının dışarı akmasına olanak veren açıklık
bulunmaz. Çok nadir vakalarda ise vajina veya rahim gelişmemiş olabilir.
Adet Kanamaları Hangi Sıklıkla Olur?
Adet kanaması ayda bir olur. 25-30 gün arasında süren adet döngüleri normaldir.
Adet kanaması 3-7 gün sürer. İlk günlerde daha fazla olan kanama giderek azalır.
Adet kanamalarının başladığı dönemlerde bu kanamalar her ay aynı şiddette
olmayabilir. Kanama bir ay daha fazla, diğer ay çok daha az olabilir.
Adet Kanamaları Düzensizse
Adet kanamaları vücut ağırlığı, diyet, heyecan, stres, egzersiz ve
hastalıklardan etkilenerek düzensizleşebilir. İlk yıllarda adet döngülerinin
uzunluğu değişir. İlk 1-2 yıl adet kanamalarının düzensiz olması normaldir.
Menarştan sonra üreme organları ve hormonların uyum içinde çalışmasının düzene
girmesi zaman alır.
Adet Döngüsü Çok Uzunsa
Bazı kızlar yılda sadece 3-4 kez adet görür. Stres, ağır egzersiz, ani kilo
kaybı ve diyet nedeni ile adet döngüleri çok uzun sürebilir. Bunun dışında
hormonal dengesizlikler de bu sürenin uzamasına yol açar. Polikistik over
sendromu adı verilen kilo fazlalığı, aşırı tüylenme ve adet düzensizliklerinin
görüldüğü durumda yılda sadece 3-4 kez adet görülür.
Adet Döngüsü Çok Kısaysa?
Stres, bazı tip egzersizler ve yaşam tarzındaki değişiklikler nedeni ile adet
döngülerini 21 günden daha kısa sürebilir. Bu durumda hekime başvurarak
kontrolden geçmek gerekir. Fazla kanama kansızlığa neden olur. Kansız olan
kişiler demir içeren besinlerden daha fazla yemeli veya demir hapları
kullanmalıdır. Adet kanamalarının kaç günde bir olduğu, kanamanın kaç gün
sürdüğü, kanama miktarı ve kramp gibi şikayetler not edilerek hekime
iletilmelidir.
Bir ay adet görmemek önemli midir?
Stres, hastalık, kilo kaybı gibi nedenlere bağlı olarak birkaç ay adet
görülmeyebilir. Birkaç ay adet kanaması olmadığında hekime başvurulması gerekir.
Adet kanaması sırasında ne gibi ürünler kullanılmalıdır?
Adet kanaması sırasında en sık kullanılan ürünler pedlerdir. Bunlar iç
çamaşırına yerleştirilen ve emiciliği fazla olan ürünlerdir. Bunlar adet kanını
emerek, pedin iç katlarına alır. Bir diğer yöntem ise tampon kullanımıdır.
Tampon ülkemizde çok yaygın kullanılmayan bir üründür. Genç kızlar için
üretilmiş ve vajinanın girişindeki zara zarar vermeyen tipleri de vardır. Cinsel
hayatı aktif olan kişiler tamponu daha rahat kullanır. Tampon kullanırken dikkat
edilmesi gereken önemli noktalar vardır. Tampon kullanılması Toksik Şok Sendromu
olarak adlandırılan önemli bir sağlık sorununa neden olabilir. Tampon kullanan
kişilerin tamponu mutlaka 4-6 saatte bir değiştirmeleri ve temizlik kurallarına
çok dikkat etmeleri gerekir.
Adet kanaması sırasında denize girilebilir mi?
Eskiden bu dönemde denize girilmemesi, spor yapılmaması ve normalde yapılan bir
çok aktiviteden uzak durulması gerektiğine inanılırdı. Gerekli korunma
sağlandığında yüzme ve diğer sporlar yapılabilir. Ağrı ve krampları olan genç
kızlar bu aktiviteleri yapmaktan kaçınmalıdır.
Adet kanaması sırasında görülen kramplara ne yol açar?
Genç kızların bir kısmı adet kanaması başlamadan önce ve kanama sırasında karın
ve kasık bölgesinde şiddetli ağrılardan yakınır. Bu kramplar genellikle hafif
olmasına rağmen bazen genç kızların günlük yaşantısını devam ettirmesini
engelleyebilecek kadar şiddetli olabilir. Genç kızların yarısından çoğu
kramplardan yakınırken, her 7 genç kızdan birinde ağrılar çok şiddetlidir. Adet
kanaması ile rahmin iç tabakası dökülmeye başlar ve prostoglandin adı verilen
maddeler salınır. Prostoglandinler rahimdeki düz kasların kasılmasına neden
olur. Rahimdeki düz kasların kasılması sırasında şiddetli kramplar
hissedilebilir. Prostoglandin düzeyi bazen çok yükselir bu durum ağrının çok
fazla olmasına neden olur. Rahim ile rahim ağzı arasındaki kanalın dar olduğu
genç kızlarda bu kramplar daha şiddetli olur. Ayrıca stres de bu krampların
şiddetini arttırabilir.
Adet kanaması sırasındaki kramplara başka yakınmalar da eşlik eder mi?
Bu kramplara baş ağrısı, bulantı, kusma, sık idrara çıkma ve barsak
hareketlerindeki değişikliklere bağlı ishal veya kabızlık eşlik edebilir.
Kramplar nasıl tedavi edilir?
Yeteri kadar dinlenme, uyku ve düzenli egzersiz yapılması krampların şiddetini
azaltır. Karın bölgesine sıcak pedlerin yerleştirilmesi de ağrıyı azaltabilir.
Karın bölgesine sıcak su torbası uygulanabilir, fakat kullanılan su çok sıcak
olmamalıdır. Prostoglandin üretimini azaltan ağrı kesiciler kullanılabilir. Ağrı
kesicileri kullanmaya kramplar şiddetlenmeden başlamak gerekir. Ağrı kesicileri
kullanmaya tahmini adet kanamasından bir gün önce başlanması ve ilaca kanama
başladıktan sonra 1-2 gün daha devam edilmesi önerilir.
Ağrı kesiciler adet kanamasının artmasına neden olur mu?
Aspirin dışındaki ağrı kesiciler kanamanın artmasına neden olmaz. Ağrı
kesicileri kullanmadan önce hekime danışılması ve ilacın yan etkilerinin
öğrenilmesi gerekir. Başkalarında herhangi bir probleme neden olmayan bir ilaç
size zararlı olabilir.
Adet döneminde sigara içmek zararlı mıdır?
Sigara içmek sağlığınızı olumsuz etkiler. Yapılan bilimsel çalışmalarda
sigaranın üreme sağlığını da olumsuz etkilediği gösterilmiştir. Sigaranın
içerdiği nikotin kan damarlarının büzüşmesine ve organların oksijen ihtiyacının
karşılanamamasına yol açar. Sigara adet döngülerinin düzenini bozarak ileride
çocuk sahibi olmayı zorlaştırabilir.
Adet kanaması sırasında pıhtıların gelmesi normal midir?
Kanamanın fazla ve krampların olduğu ilk günlerde pıhtıların gelmesi normaldir.
Vücudunuzda pıhtılaşmayı önleyen faktörler üretilir. Kanamanın çok yoğun olduğu
günlerde üretilen bu faktörler yetersiz kalabilir ve pıhtılaşma olur. Fakat her
zamankinden büyük pıhtılar geliyorsa hekime başvurulması gerekir.
Adet kanamaları arasındaki dönemde de kanama olur mu?
Adet kanamaları arasındaki dönemde lekelenme şeklinde kanamalar olabilir. Ara
kanamaların en sık nedeni yumurtlama döneminde (yumurta çatladığında) görülen
kanamadır. Bu durum endişelenmeyi gerektirmez. Üreme organlarındaki
enfeksiyonlar ve tümörler de ara kanamalara ve lekelenmelere yol açar. |
