Genital Hijyeni Korumanın 10 Kuralı - Adet Görme
Her ay gerçekleşen adet kanaması içerdiği proteinler nedeniyle bakterilerin
çoğalması için çok uygun bir ortam oluşturur ve bu nedenle kadınlarda
enfeksiyonlar en sık adet döneminde ortaya çıkar.
Genital hijyen kuralları hakkında bilgi sahibi olmak hem genital sistem hem
de idrar yolu enfeksiyonlarından korunma açısından büyük önem taşır.
Kadın genital sistemi cinsel ilişkiyle içeri giren bakterilerle sürekli
“savaş” halindedir. Bunun yanında genital organların kalın bağırsakla yakın
komşulukta olması buradaki bakterilere de vajinadan direkt bir giriş kapısı
oluşturur.
Genital sistemin idrar yolu ile yakın komşuluğu bölgede uretra (idrar borusu)
yoluyla mesaneye direkt bir geçiş sağlar.
Normal şartlarda vajinanın mükemmel savunma mekanizması ve uretradan mesaneye
geçişi zorlaştıran kapak mekanizması sayesinde bakterilerin genital bölgede ve
idrar yollarında enfeksiyon yapması engellenir.
Her ay gerçekleşen adet kanaması içerdiği proteinler nedeniyle bakterilerin
çoğalması için çok uygun bir ortam oluşturur ve bu nedenle kadınlarda
enfeksiyonlar en sık adet döneminde ortaya çıkar.
Genital hijyen kuralları hakkında bilgi sahibi olmanız hem genital sistem hem de
idrar yolu enfeksiyonlarından korunmanız açısından son derece önemlidir.
Vajinanın dostu: Laktobasiller
Vajinanın diğer organlara göre en önemli farklılıklarından biri bölgenin zararlı
bakterilere karşı savunmasında bizzat bakterilerin görev almasıdır. Laktobasil
adı verilen ve asit ortamda üreme özelliği olan bakteriler vajinanın içinde
enfeksiyon yapabilecek diğer bakterilerin çoğalmasına engel olurlar. Bu amaca
yönelik olarak vajina duvarında yer alan hücreler içerisinde östrojen hormonu
sayesinde depolanan glikojen (glikojen, glikoz adlı şekerin depo şeklidir) önce
şekere sonra laktik asit adı verilen bir asit maddeye dönüşür. Bu asit madde
vajinanın asit ortamının devamını ve laktobasillerin çoğalmasını sağlar.
Herhangi bir nedenle laktobasiller azaldığında (enfeksiyon yapıcı bakterilerin
vajinayı işgal etmesi ve laktobasillere üstün gelmesi) vajinanın asit ortamı
bozulur ve vajinada enfeksiyon kolaylaşır.
Herhangi bir nedenle vajinanın asit ortamı azaldığında (vajinaya uygun olmayan
kimyasal maddelerin girmesi, östrojen üretiminin azalması nedeniyle glikojen
depolarının azalması) laktobasiller azalır ve vajinada enfeksiyon kolaylaşır.
Genital hijyeni korumaya yönelik önerilerin bir çoğu vajinada laktobasil-asit
ortam ikilisinin korunmasına yöneliktir. Genital hijyen kurallarını ezberlemek
yerine bu ikiliyi aklınıza getirirseniz genital hijyen olgusunu çözmeniz
kolaylaşacaktır.
1. Doktorunuz aksini önermedikçe vajinanın içini yıkamaya
yönelik üretilen hijyen ürünlerini kullanmamalısınız.
Vajina kendini sürekli yenileyen bir organdır. Bu nedenle vajinanın içine bu
maddelerin sokularak “temizlik” yapılmaya çalışılması anlamsızdır ve vajinanın
laktobasil/asit ortamının zarar görmesine neden olabilir. Bu ürünlerle dış
genital bölgenizi temizlemenizde bir sakınca yoktur.
Genital bölgenin gereğinden fazla yıkanarak hijyen sağlanmaya çalışılması
vajinanın laktobasil/asit ortamının zarar görmesine katkıda bulunabilir.
2. Tuvalet sonrası temizlikte temizliğin önden arkaya
(vajinadan anüse doğru yapılması) çok önemlidir. Temizliği anüsten vajinaya
doğru yaptığınızda dışkıdaki kalınbağırsak bakterileri vajinaya ve buradan da
idrar borusu yoluyla mesaneye bulaşabilir.
3. Genital bölgenin kuru kalması önemlidir. Mantar ve diğer
bakterilerin nemli ve sıcak ortamlarda daha kolay üremesi nedeniyle genital
bölgenin kuru kalması önemlidir. İç çamaşırınızı günlük değiştirmek, naylon
yerine pamuklu iç çamaşırları tercih etmek, dar pantolon, çorap ve iç çamaşırı
kullanmamakla bunu sağlayabilirsiniz.
4. İlişki sonrasında ve diğer tüm zamanlarda idrar yapma
ihtiyacı ortaya çıktığında ertelenmemelidir. İdrar ihtiyacı ertelendiğinde
mesanedeki bakteriler enfeksiyon yapmak için “zaman” bulurlar. Halbuki idrar
yapılması bakterilerin idrarla birlikte vücuttan atılmasını sağlar.
5. Tam hazır olunmadan (yeterli kayganlık oluşmadan) ilişkiye
başlanmamalıdır. Bu önlem mekanik tahrişe meydan vermemek açısından çok
önemlidir. Gerekirse doktor önerisine göre kayganlaştırıcı ilaçlar
kullanabilirsiniz.
6. Adet kanaması döneminde dikkat edilmesi gerekenler:
Adet kanaması döneminde olan kadına iş yaşamında, sosyal aktivitelerinde hareket
serbestliği sağlaması, denize girebilme imkanı vermesi için üretilen vajinal
tamponların kullanımında dikkat edilmesi gereken en önemli nokta tamponun sık
aralıklarla yenisiyle değiştirilmesinin ihmal edilmemesidir. Vajinal tamponu
yerleştirdiğiniz andan itibaren kanla temas sonrasında bakteriler hızla
çoğalmaya başlar.
Vajinal tamponlar uygun kullanıldıklarında vajinanın doğal ortamını bozmazlar.
Ancak uzun süre vajina içinde kaldığında bu tamponlar vajinit sorununun gelişimi
bir yana, hayatı tehdit eden enfeksiyonlara bile neden olabilirler.
Adet kanaması döneminde cinsel ilişkiyi yasaklamak için yeterli tıbbi neden
olmamakla beraber, kendinizi bu dönemde yeterince rahat hissetmiyorsanız eşinize
bu durumu iletmeli ve kanamalı dönemlerde ilişkiyi ertelemelisiniz.
Üst genital sistemi enfeksiyonlarının en sık adet kanaması döneminde
gerçekleştiği düşünüldüğünden bu açıdan risk altında olan kadınlar (daha önceden
geçirilmiş enfeksiyon, çok eşli yaşam veya eşin çok eşli yaşam sürmesi gibi) bu
dönemde ilişkide bulunmaktan kaçınmalıdırlar.
7. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar (CYBH) açısından risk
altında olan biriyle cinsel ilişkiye girdiğinizde eşinizin prezervatif
kullanmasını istemek sizin en doğal hakkınızdır. Bunu sağlayamayacağınızı
düşündüğünüzde kadın prezervatifinden faydalanabilirsiniz
Unutmayın: Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklar (CYBH) erkekten kadına daha kolay
bulaşırlar.
8. Genital temizlikte dikkat edilmesi gerekenler:
Ağda ve jilet genital kılların giderilmesinde oldukça etkilidir. Lakin bu iki
yöntem kıl köklerinin enfeksiyonunu kolaylaştırır ve genital bölgenin daha kolay
tahriş olmasına neden olur. Genital bölge için geliştirilmiş aletlerden
faydalanmak veya makas kullanmak özellikle genital bölgeleri enfeksiyona ve
tahrişe duyarlı kadınlarda daha iyi bir seçenek olabilir.
9. Tuvalette alınması gereken önlemler:
Klozet kapağının üzerine serilen tek kullanımlık kağıtlar ülkemizde de giderek
yaygınlaşmakta ve hatta büyük marketlerde bu kağıtlar herkesin cebinde taşıması
için uygun bir şekilde paketlenmiş olarak satılmaktadır. Bu kağıtları mutlaka
kullanmalısınız.
Tuvaletlerde diğer bir sorun da tuvaletin içindeki kirli suyun sıçrayarak
genital bölgeye değmesidir. Bunu önlemek için kirli suyun üzerini tuvalet
kağıdıyla kaplayabilirsiniz. Bunu yapmak mümkün olmadığında dezenfektan madde
içeren “mavi su verici tabletlerden” faydalanabilirsiniz.
10. Her kadın düzenli olarak jinekolojik muayeneden geçmeli ve
belirti ve bulgulara duyarlı olmalıdır. Kadınlar hiçbir sorunları olmasa dahi
yıllık jinekolojik muayene için başvurmalıdırlar. Bu, belirti vermeyen veya geç
belirti veren hastalıkların tanı ve tedavisi açısından çok önemlidir. |